In Flevoland zijn dit jaar in acht maanden 49 nesten van de geelpoothoornaar gevonden en weggehaald. In heel 2023 was dat nog één nest. Dat meldde Omroep Flevoland op 14 september 2026. September en oktober zijn de maanden waarin deze nesten hun grootste omvang hebben. Hieronder leest u wat die cijfers wel en niet zeggen, hoe u een nest herkent en wat u op uw eigen terrein wel en beter niet doet.
Wat er in Flevoland is gebeurd
Omroep Flevoland meldde op 14 september 2026 dat een speciale taskforce dit jaar al 49 nesten van de geelpoothoornaar heeft weggehaald. Die taskforce werkt namens de provincie en gaat de zes Flevolandse gemeenten langs.
De toename is groot. In heel 2023 werd in de provincie één nest verwijderd. In 2024 waren dat 14 nesten en in 2025 twintig. De 49 nesten van dit jaar zijn gevonden in de eerste acht maanden.
De taskforce werkt met vrijwilligers. Zij vangen hoornaars en voorzien die van een kleine zender. Zo kunnen zij het insect volgen tot aan het nest. Zit het nest hoog in een boom, dan wordt een stofzuiger met een verlengbare steel ingezet. Daarmee kan een nest vanaf de grond worden weggehaald.
In het zuiden van Nederland zijn de aantallen veel hoger. Vooral in Limburg, Noord-Brabant en Zeeland zijn de afgelopen jaren grote aantallen nesten verwijderd.
Wat deze cijfers wel en niet zeggen
De cijfers laten zien dat de soort zich in Flevoland snel uitbreidt. Dat is een duidelijk signaal.
Tegelijk zegt een aantal weggehaalde nesten niet alles. Een deel van de stijging komt doordat er beter en gerichter wordt gezocht. Met zenders en vaste zoekgroepen vindt u nesten die eerder onopgemerkt bleven.
Ook betekent 49 nesten in een hele provincie niet dat elk terrein een probleem heeft. Of u op uw locatie iets merkt, hangt af van de omgeving. Bomen, bloeiende planten, fruit, zoete dranken en bijenkasten in de buurt maken de kans groter.
Waarom september en oktober het drukste moment zijn
Een kolonie van de geelpoothoornaar begint in het voorjaar klein. Eén koningin bouwt dan een klein nest op een beschutte plek, bijvoorbeeld in een schuur, onder een afdak of in dichte begroeiing.
In de zomer verhuist de kolonie vaak naar een groter nest. Dat zomernest hangt regelmatig hoog in een boom. Het nest groeit door tot in het najaar en kan dan honderden werksters bevatten.
In het najaar komen ook de nieuwe koninginnen uit. Die verlaten het nest en zoeken een plek om te overwinteren. Daarna sterft de rest van de kolonie. Een oud nest wordt het volgende jaar niet opnieuw gebruikt.
Voor u betekent dat twee dingen. De activiteit rond een nest is nu het hoogst. En een leeg nest dat u in de winter ziet hangen, hoeft niet te worden verwijderd.
Waarom bijenhouders het vaak als eerste merken
De geelpoothoornaar jaagt op insecten, waaronder honingbijen. Bij bijenkasten kunt u hoornaars zien die vlak voor de vliegopening in de lucht blijven hangen.
Een Flevolandse imker vertelde tegenover Omroep Flevoland dat de hoornaars op de kasten hangen en op de bijen jagen. Zijn volken worden daar onrustig van.
Houdt u bijen op een bedrijfsterrein, bij een kantoor of op een recreatiepark? Dan is uw bijenstand vaak de plek waar u een nest in de omgeving het eerst opmerkt.
Wat dit betekent voor bedrijven en terreinen
De meeste bedrijven merken niets van een nest op enkele honderden meters afstand. Het wordt anders zodra er mensen of werkzaamheden dicht bij het nest komen.
Denk aan deze situaties:
Recreatiebedrijven en campings met veel groen, bomen en buitenzitplekken. Horeca met een terras, waar zoete dranken en etensresten insecten aantrekken. Fruitteelt en tuinbouw, waar rijpend fruit veel insecten trekt. Groenvoorziening en boomonderhoud, waar medewerkers in bomen werken. Scholen, kinderopvang en zorginstellingen met bomen op het terrein. Vastgoedbeheerders en VvE’s met gemeenschappelijk groen. Bouw en dakwerk, waar mensen op hoogte werken.
Het grootste risico zit in onbedoeld verstoren. Iemand die met een heggenschaar, hoogwerker of kettingzaag te dicht bij een nest komt, kan meerdere hoornaars tegelijk uitlokken. Daarom hoort een nestcontrole bij de voorbereiding van groenwerk in deze periode.
Hoe herkent u de geelpoothoornaar?
De naam helpt. Deze hoornaar heeft opvallend gele poten, vooral aan het uiteinde. Het lichaam is grotendeels donker, met een oranjegele band op het achterlijf en een oranjebruin gezicht.
De Europese hoornaar ziet er anders uit. Die is groter, heeft veel meer geel op het achterlijf en een roodbruine voorkant van het lichaam. De Europese hoornaar hoort hier thuis en is meestal rustig.
Gewone wespen en Duitse wespen zijn duidelijk kleiner en veel geler. Twijfelt u? Maak op afstand een foto. Op onze pagina over wespen, hoornaars, bijen en hommels herkennen ziet u de verschillen naast elkaar. Meer over deze soort leest u op onze pagina over de Aziatische hoornaar of geelpoothoornaar en over de Europese hoornaar.
Hoe ziet een nest eruit en waar zit het?
Een zomernest is bolvormig tot eivormig en kan zo groot worden als een voetbal of groter. Het hangt vaak hoog in een boom, soms tussen dicht blad, waardoor u het pas in de herfst ziet als de bladeren vallen.
De opening zit meestal aan de zijkant of onderaan de zijkant. Bij een gewoon wespennest in een gevel of schuur ziet u vaak een gat in het materiaal met verkeer van en naar één punt.
Let ook op een vaste vliegroute. Hoornaars die steeds dezelfde route boven een pad of over een gebouw volgen, wijzen richting het nest.
Wat kunt u zelf doen en laten?
U kunt zelf een aantal nuttige dingen doen zonder risico.
Kijk in september en oktober bewust omhoog in bomen op uw terrein, vooral nu het blad valt. Let bij bijenkasten op hoornaars die voor de vliegopening hangen. Maak een foto op ruime afstand, zodat de soort te bepalen is. Noteer waar u het dier of nest zag en op welk tijdstip. Meld een vermoedelijk nest bij uw provincie. Meldingen van deze soort worden in Nederland ook bijgehouden via Waarneming.nl.
Wat u beter niet doet, is zelf klimmen of spuiten. Ook het afzetten van een vliegopening werkt niet. De dieren zoeken dan een andere uitweg en worden onrustig.
Waarom provincies verschillend handelen
Niet elke provincie haalt nog elk nest weg. De provincie Utrecht verwijdert sinds maart 2026 alleen nesten rond Natura 2000-gebieden of nesten die direct steekgevaar voor mensen opleveren. Volgens die provincie verspreidt de soort zich zo snel dat volledige bestrijding niet meer haalbaar is.
Ook Noord-Holland koos eerder dit jaar voor een beperktere aanpak. Wij schreven daarover in dit artikel over de aanpak in Noord-Holland.
Voor u als eigenaar of beheerder is dat een belangrijk verschil. Waar een provincie niet meer standaard komt, blijft een nest op uw eigen terrein uw eigen verantwoordelijkheid. Het is dan verstandig om zelf een bevoegde partij in te schakelen.
Zo beperkt u de kans op overlast rond uw pand
Volledig voorkomen kunt u een nest niet. U kunt wel de kans op overlast rond mensen verkleinen.
Ruim vallend fruit op en laat het niet dagen liggen. Sluit afvalbakken met zoete resten en dranken af. Houd glasbakken en retourkratten schoon. Bied buiten geen open glazen en kannen met zoete drank aan zonder deksel. Controleer schuren, afdakken, rolluikkasten en dichte begroeiing in het voorjaar op kleine beginnende nesten. Laat groenonderhoud in het najaar starten met een korte controle op nesten.
Een beginnend nest in het voorjaar is veel eenvoudiger en veiliger weg te halen dan een vol zomernest. Dat leest u terug in ons artikel over vroege opsporing van zomernesten.
Wanneer is professionele hulp verstandig?
Eén hoornaar in de tuin of op het terras betekent niets bijzonders. Die zoekt voedsel en vliegt verder.
Schakel wel hulp in als u regelmatig meerdere hoornaars op dezelfde plek ziet, als u een vaste vliegroute of een nest heeft gevonden, als een nest bij een terras, ingang, speelplek of werkplek zit, of als er binnenkort groenwerk of werk op hoogte gepland staat in de buurt van een nest.
Wij bepalen bij een inspectie eerst om welke soort het gaat. Daarna kijken we naar de plek, de hoogte, de afstand tot mensen en de veiligste manier van werken. Soms is direct verwijderen de beste keuze. Soms is afzetten en wachten tot na het seizoen verstandiger. Meer over onze manier van werken leest u op onze pagina werkwijze en bij wespenbestrijding en wespennest verwijderen. Werkt u in Flevoland, dan vindt u hier onze pagina over plaagdierbeheersing in Flevoland en de Noord-IJsselmeerkust.
Veelgestelde vragen
Is de geelpoothoornaar gevaarlijk voor mensen?
Buiten het nest gedraagt deze hoornaar zich als andere wespen. Een steek voelt vergelijkbaar. Dicht bij het nest verdedigt de kolonie zich krachtig. Voor mensen die overgevoelig zijn voor insectengif is elke steek een reden om snel hulp te zoeken.
Mag ik een nest zelf weghalen?
Dat is sterk af te raden. Nesten hangen vaak hoog en de dieren verdedigen zich fel. Werken op hoogte bij een actief nest is onveilig zonder de juiste uitrusting en ervaring.
Moet een leeg winternest weg?
Nee. Een oud nest wordt niet opnieuw gebruikt. Alleen als het nest los dreigt te komen boven een pad of terras kan verwijderen praktisch zijn.
Betaalt de provincie de bestrijding?
Dat verschilt per provincie en verandert. Sommige provincies halen alleen nog nesten weg die direct steekgevaar opleveren of die bij beschermde natuur liggen. Vraag dit na bij uw provincie.
Waarom heet deze soort nu geelpoothoornaar?
De naam Aziatische hoornaar leidde tot verwarring met de Aziatische reuzenhoornaar, die niet in Europa voorkomt. Insectenonderzoekers stelden daarom de naam geelpoothoornaar voor. Het Nederlands Soortenregister gebruikt die naam nu ook.
Bronnen
Omroep Flevoland, Van één naar 49 nesten in vier jaar tijd: geelpoothoornaar rukt op in Flevoland, 14 september 2026. RTV Utrecht, over de beperktere aanpak van de provincie Utrecht sinds maart 2026. Provincie Flevoland, informatie over invasieve exoten.
Foto: Tsaag Valren, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.