Houtworm knaagt aan de koningsbank in Baarn: wat dit voor monumentale panden betekent

In de Pauluskerk in Baarn knaagt houtworm aan de koningsbank. Deze kerk is uit de veertiende eeuw. De bestrijding duurt ongeveer zes weken. Dit voorbeeld laat goed zien waarom oud houtwerk regelmatige controle nodig heeft.

Houtworm in een eeuwenoude kerk

De Pauluskerk in Baarn is al eeuwen oud. In de kerk staat de koningsbank. Dat is de plek waar het koninklijk huis zit tijdens een kerkdienst. Houtworm heeft zich in dit hout genesteld. De kerk is deze maand gestart met de bestrijding. De behandeling neemt naar verwachting zes weken in beslag. Zo blijft de koningsbank behouden voor de toekomst.

Wat is houtworm eigenlijk?

Houtworm is niet echt een worm. Het is de larve van een kleine kever. Deze larve knaagt gangen in hout. De larve blijft soms jaren onopgemerkt in het hout zitten. U ziet pas iets als de volwassen kevers naar buiten vliegen. Dan ziet u kleine ronde gaatjes van een tot twee millimeter. Vaak ligt er ook fijn houtmeel onder het hout. Dat is een duidelijk teken van houtworm.

De boktor is een andere houtaantaster. De larven van de boktor zijn groter en werken sneller. Zij kunnen een balk in een paar jaar volledig uithollen. Een balk met boktor kan zomaar breken. Daarom is snel ingrijpen bij houtaantasters altijd verstandig.

Waarom dit belangrijk is voor uw pand

Houtworm en boktor tasten niet alleen kerken aan. Ook oude woonhuizen, monumentale panden en bedrijfspanden met houten balken lopen risico. Denk aan vastgoedbeheerders, kerkbesturen, VvE’s en eigenaren van een monumentaal pand. Als houtaantasters een dragende balk of vloer verzwakken, ontstaat er een echt veiligheidsrisico. Herstel is dan vaak duur en ingrijpend.

Wat kunt u zelf doen?

Controleer houten balken, vloeren en meubels regelmatig. Let op kleine ronde gaatjes en fijn boormeel. Zorg voor goede ventilatie. Vocht trekt houtaantasters juist aan. Zolder en kruipruimte verdienen extra aandacht, want daar blijft vocht makkelijk hangen. Ziet u toch sporen van houtworm of boktor? Wacht dan niet te lang met een professionele inspectie.

Waarom een professionele aanpak loont

Een goede bestrijder begint altijd met een inspectie. Eerst wordt vastgesteld om welke houtaantaster het gaat en hoe ernstig de aantasting is. Pas daarna volgt een gerichte behandeling. Zo voorkomt u dat u onnodig behandelt, of juist te weinig. Bij monumenten werken specialisten met aangepaste technieken, zodat het karakter van het gebouw behouden blijft.

Bron: RTV Utrecht (juli 2026). Foto: Anobium punctatum, Siga, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons.