NVWA vindt verboden bestrijdingsmiddel in pakket uit China: waarom middelen van internet een risico zijn

De NVWA nam begin augustus 30 kilo verboden bestrijdingsmiddel in beslag bij een fruitteler in Zeeland. Het middel kwam als hondenvoer verpakt uit China. Deze zaak gaat over de fruitteelt, maar het onderliggende probleem speelt breder. Ook tegen ratten, muizen, wespen en kakkerlakken worden middelen aangeboden die in Nederland niet zijn toegelaten. In dit artikel leest u waarom dat een risico is en hoe u controleert of uw eigen aanpak wel klopt.

Wat is er gebeurd?

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) nam op dinsdag 4 augustus 2026 dertig kilo illegaal bestrijdingsmiddel in beslag bij een fruitteler in Zeeland. Het gaat om een middel tegen schimmel. De werkzame stof daarvan is sinds 2019 in de hele Europese Unie verboden.

Het onderzoek begon bij de Douane op Schiphol. Die controleerde een pakketje uit China. Op de papieren stond dat er gebreide mutsen en truien in zaten. In het pakket zaten verpakkingen van hondenvoer. Daar zaten geen hondenbrokken in, maar het verboden middel.

Uit het onderzoek komt naar voren dat de teler vermoedelijk in totaal 150 kilo van het middel in China heeft besteld. Het grootste deel daarvan is waarschijnlijk al gebruikt. Het fruit van het bedrijf is daarom onderzocht in een laboratorium. Daaruit bleek dat het fruit veilig gegeten kan worden. De teler wordt verdacht van het importeren en gebruiken van een verboden middel.

Waarom dit ook buiten de fruitteelt relevant is

Deze zaak gaat over gewasbescherming. Het patroon erachter kennen wij ook uit de plaagdierbeheersing. Een middel is online makkelijk te bestellen. De verpakking zegt weinig over de inhoud. De koper weet vaak niet wat er precies in zit en welke regels er gelden.

Sinds 2023 mogen particulieren in Nederland zelf geen rodenticiden meer gebruiken tegen ratten en muizen buiten. Dat verbod heeft een neveneffect. Wie snel van een probleem af wil, komt op zoek naar alternatieven soms uit bij buitenlandse webshops of bij aanbieders die niet duidelijk maken wat zij gebruiken.

Dat is geen theoretisch risico. Wie een niet toegelaten middel gebruikt, is strafbaar. Bij een bedrijf komt daar de vraag bij wie aansprakelijk is als er iets misgaat met personeel, met gasten of met producten.

Wat is een toegelaten middel precies?

Binnen de Europese Unie mogen alleen toegelaten middelen worden gebruikt. Bij die toelating staat ook vermeld hoe een middel gebruikt mag worden. Toegelaten middelen zijn uitgebreid getoetst op mogelijke schadelijke effecten voor het milieu, voor de volksgezondheid en voor de arbeidsomstandigheden van de gebruiker. Dat schrijft de NVWA in haar bericht.

In Nederland beoordeelt het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) of een middel wordt toegelaten. Elk toegelaten middel heeft een toelatingsnummer. Op het etiket staat het wettelijk gebruiksvoorschrift. Dat etiket is geen advies. Het is de wet.

Een middel dat elders is toegelaten, is dus niet automatisch in Nederland toegestaan. En een middel dat vroeger mocht, mag nu misschien niet meer.

Wat betekent dit voor bedrijven?

Werkt u in de horeca, in de voedselproductie, in de retail, in de zorg, in de agrarische sector of in vastgoedbeheer? Dan raakt dit onderwerp uw eigen administratie.

Bij een audit of een inspectie wordt niet alleen gekeken of u ongedierte heeft. Er wordt ook gekeken hoe u het aanpakt en of dat is vastgelegd. HACCP is het systeem waarmee bedrijven risico’s voor voedselveiligheid beheersen. Plaagdierbeheersing is daar een vast onderdeel van.

Belangrijke vragen die u zichzelf kunt stellen:

• Weet u welke middelen er in uw pand worden gebruikt, en door wie?
• Staat dat vastgelegd in een logboek of in een digitaal dossier?
• Heeft uw bestrijder een geldig certificaat en werkt hij volgens IPM?
• Krijgt u na elk bezoek een rapport met bevindingen en adviezen?
• Gaat het rapport alleen over bestrijding, of ook over de oorzaak?

Als een medewerker zelf een middel koopt en gebruikt, ligt de verantwoordelijkheid alsnog bij het bedrijf. Een korte afspraak intern voorkomt veel gedoe. Bijvoorbeeld dat alleen de vaste bestrijder middelen gebruikt en dat medewerkers wel meldingen doen.

Wat betekent dit voor bewoners?

Ziet u ratten of muizen? Dan is de verleiding groot om snel iets te bestellen. Dat is meestal een omweg. Een middel lost de oorzaak niet op. Als er voedsel, water en een toegang blijft, komt het probleem terug.

Wat u wel zelf kunt doen:

• Sluit afvalbakken goed af en ruim etensresten op.
• Bewaar voorraad in dichte bakken van hard materiaal.
• Voer geen vogels of andere dieren op de grond.
• Controleer kieren en gaten rond leidingen, deuren en gevelroosters.
• Meld overlast in de openbare ruimte bij uw gemeente.

Waarom wij bewust zonder gif werken

Wij werken volgens IPM. IPM staat voor Integrated Pest Management. Daarbij staan inspectie, preventie, wering en monitoring voorop. Wij kijken eerst naar de oorzaak. Waar komt het dier binnen, wat eet het en waar schuilt het?

Wij kiezen er bewust voor om zonder gif te werken. Daar hebben wij goede redenen voor. Onderzoek in opdracht van het ministerie liet zien dat resten van rattengif op grote schaal terechtkomen bij dieren die de rat niet zijn, zoals egels, uilen, roofvogels en steenmarters. Daarnaast lost gif de oorzaak niet op. Een pand dat open blijft, raakt opnieuw bewoond.

Wering en monitoring kosten in het begin meer aandacht. Ze leveren daarna een resultaat op dat blijft. Voor bedrijven met een audit of een logboek is dat bovendien beter uit te leggen dan een lokdoos zonder verhaal.

Zo controleert u of uw aanpak klopt

• Vraag uw bestrijder naar zijn certificering en naar zijn werkwijze volgens IPM.
• Vraag om een inspectierapport en een plan van aanpak, niet alleen om een factuur.
• Vraag welke maatregelen de oorzaak wegnemen, niet alleen welk middel wordt gebruikt.
• Laat vastleggen welke maatregelen zijn genomen en wanneer.
• Wees kritisch bij een aanbieder die direct een middel voorstelt zonder eerst te kijken.
• Koop nooit middelen via kanalen die u niet kunt controleren.

Veelgestelde vragen

Bronnen

NVWA, “Illegaal bestrijdingsmiddel verpakt als hondenvoer, NVWA doorzoekt bedrijf fruitteler”, nieuwsbericht 5 augustus 2026. Achtergrond over doorvergiftiging: onderzoek van Wageningen University & Research, DWHC en CLM in opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, 2026.

Foto: Kopiersperre, Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 (CC BY-SA 3.0), via Wikimedia Commons.

Lees ook: Nieuwe regels voor rattengif in de maak, Rattengif komt vaak terecht bij egels en uilen en Zo herkent u een betrouwbaar bestrijdingsbedrijf.