Op 28 oktober 2026 is vogelgriep vastgesteld op een bedrijf met ongeveer 51.000 legkippen in Grootegast, in de provincie Groningen. De NVWA ruimt de dieren. Rond het bedrijf geldt een zone van 10 kilometer. Dat raakt ook de bedrijven in de buurt, hun bezoekers en de partijen die er onderhoud doen.
Wat is er gebeurd?
De Rijksoverheid meldde op 28 oktober dat het virus is vastgesteld op een commercieel legpluimveebedrijf in Grootegast, gemeente Westerkwartier. De NVWA ruimt de dieren op het bedrijf. Binnen 1 kilometer ligt nog een pluimveebedrijf, binnen 3 kilometer ook één en binnen 10 kilometer zestien. De NVWA onderzoekt de bedrijven binnen 1 en 3 kilometer.
Een deel van de bedrijven valt ook onder de zone van een eerder geval in Lutjegast, gemeld op 26 oktober. De NVWA zoekt uit of er kort voor de melding dieren of producten van en naar het bedrijf zijn gegaan.
Welke regels gelden in de zone?
Binnen de zone van 10 kilometer mogen vogels, broedeieren en consumptie-eieren niet van pluimveelocaties worden vervoerd. Ook mest van vogels en gebruikt strooisel mogen niet worden afgevoerd. Andere dieren mogen een locatie wel op en af, maar alleen met een strikt hygiëneprotocol. Zie de kaart in de RVO dierziekteviewer en de actuele maatregelen van de Rijksoverheid en de NVWA.
Het bericht zegt niets over hoe het virus op dit bedrijf is binnengekomen. Dat is nog niet bekend. Trek dus geen conclusies over oorzaken.
Wat betekent dit voor bezoek en onderhoud?
Bezoek aan een pluimveebedrijf is in een zone extra gevoelig. Dat geldt voor monteurs, voerleveranciers, adviseurs en ook voor ons werk als bestrijder. Het is verstandig om alleen noodzakelijke bezoeken te laten doorgaan. Overleg vooraf met uw bedrijfsdierenarts of adviseur wat voor uw bedrijf geldt.
Spreek af wie komt, wanneer en voor wat. Leg vast welke route de bezoeker loopt en waar hij omkleedt. Stel een vaste volgorde in, zodat schone ruimtes eerder worden bezocht dan vervuilde.
Gebruik schone kleding en schoeisel van het bedrijf of wegwerpkleding. Neem zo weinig mogelijk materiaal mee. Reinig en ontsmet gereedschap bij het verlaten van het erf.
Leg vast wat is gedaan en wat is gezien. Een logboek helpt bij een controle van de NVWA en bij het opsporen van contacten als dat nodig is.
In de praktijk maken bestrijder en bedrijf zulke afspraken vooraf. Zo hoeft er bij een melding van activiteit in de stal niet eerst te worden uitgezocht hoe iemand het erf op mag.
Waarom ongediertebeheer erbij hoort
Ratten en muizen bewegen zich tussen stal, voerruimte, opslag en erf. Dat maakt ze lastig voor een bedrijf dat zijn erf zo gescheiden mogelijk wil houden. Ook wilde vogels die op het erf eten, kunnen een zorg zijn. Het bericht over Grootegast zegt hier niets over. Toch is het een terugkerend onderdeel van de bioveiligheid van een pluimveebedrijf. Bioveiligheid zijn alle maatregelen waarmee u voorkomt dat ziekten het bedrijf op komen.
Wat u zelf kunt controleren: ligt er voer buiten de silo of voerruimte, zijn er gaten in wanden of rond leidingen, is er vogelvoer of opgeslagen graan dat open staat, zit er begroeiing tegen de stal, en staan er containers of pallets tegen de muur? Dit zijn precies de plekken waar knaagdieren dekking en voedsel vinden.
Wat doet een bestrijder op een pluimveebedrijf?
Wij beginnen met een inspectie van stal, voerruimte en erf. We stellen vast welke dieren aanwezig zijn en waar ze naar binnen komen. Daarna volgt een plan met monitoring, het dichten van openingen en advies over voerbeheer, afval en begroeiing. Bestrijdingsmiddelen komen alleen aan bod wanneer dat nodig en toegestaan is. Deze aanpak past binnen IPM, wat staat voor Integrated Pest Management.
Wij leggen de bevindingen vast in een rapportage. Die kunt u laten zien bij een audit of controle. Meer over pluimvee leest u in ons artikel over ratten, muizen en kevers in stal en voerruimte. Lees ook wat vogeltrek betekent voor uw erf. Zie ook onze knaagdierenbestrijding.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn onderhoudsbezoeken stopzetten als ik in de zone zit?
Is een rat of muis de oorzaak van de uitbraak in Grootegast?
Kunnen jullie ook bij bedrijven werken die geen pluimvee houden?
Bronnen: Rijksoverheid, 28 oktober 2026 (vogelgriep vastgesteld in Grootegast). Infoleek, 29 oktober 2026. Foto: Jcb, CC BY-SA 3.0 NL, via Wikimedia Commons.