Vogeltrek begint: waarom pluimveehouders extra alert zijn op vogelgriep en wat dat voor uw erf betekent

Op 19 oktober 2026 vroeg brancheorganisatie AVINED pluimveehouders om extra alert te zijn op vogelgriep. De vogeltrek komt weer op gang. Wat betekent dat voor uw erf of bedrijfsterrein, ook als u zelf geen kippen houdt?

Wat is er aan de hand?

AVINED is de brancheorganisatie voor pluimveehouders. Zij vraagt haar leden om verschijnselen van vogelgriep goed in de gaten te houden en de bioveiligheid consequent na te leven. Bioveiligheid zijn alle maatregelen die voorkomen dat een besmetting een bedrijf binnenkomt.

De aanleiding is de situatie in Europa. In de afgelopen maanden zijn enkele uitbraken vastgesteld op commerciële pluimveebedrijven, onder meer in Duitsland, Frankrijk, Bulgarije en Zweden. De laatste uitbraak in Nederland was op 17 juli en betrof hobbypluimvee. Er zijn wel dode grauwe ganzen en Canadese ganzen gevonden met een positieve H5 uitslag.

Wat zegt dit nieuws wel en niet?

Het is een oproep tot waakzaamheid. Het is geen melding van een nieuwe uitbraak op een Nederlands pluimveebedrijf. Ook de landelijke ophokplicht en afschermplicht voor pluimvee zijn op 11 juni 2026 ingetrokken, omdat het risico toen kleiner was. De regels kunnen veranderen als het risico stijgt. Kijk daarom voor de actuele situatie op rijksoverheid.nl of bij de NVWA.

Waarom wilde vogels op uw terrein ertoe doen

De vSKBN, de sectororganisatie voor de Nederlandse pluimveehouderij, noemt in haar bericht van 7 september 2026 wilde watervogels als het grootste risico. Denk aan eenden, zwanen, ganzen en meeuwen. Zij kunnen het virus dragen zonder zelf ziek te worden.

Dat maakt gras, water en open voer rond een bedrijf belangrijk. Waar watervogels komen, laten ze mest achter. Die mest kan via schoenen, banden en gereedschap naar binnen worden gebracht.

Wat betekent dit voor bedrijven en erven?

Voor pluimveehouders is de boodschap duidelijk. Houd watervogels en kippen strikt gescheiden en laat geen voer buiten liggen. Sluit het terrein goed af, ook waar het aan open water grenst. Linten of gaas boven het terrein en beplanting kunnen helpen om wilde vogels minder makkelijk binnen te laten komen.

Ook als u geen pluimvee houdt, kan dit nieuws relevant zijn. Denk aan een camping, een bedrijventerrein aan het water, een zorglocatie met vijver of een boerderij met een dierenverblijf. Grote groepen ganzen of meeuwen op uw gazon geven overlast en vervuiling. Wat u daar wel en niet mag doen, leest u in ons artikel over ganzenoverlast en wat u op eigen terrein mag doen.

Wat kunt u zelf controleren?

Loop uw erf eens rond met de ogen van een vogel. Waar is voer, water of beschutting? Dat zijn de plekken waar vogels naartoe komen.

Let op deze punten:

• Ligt er voer of afval buiten, bijvoorbeeld bij een silo of een opslagplaats?
• Staat er open drinkwater waar wilde vogels bij kunnen?
• Zijn er gaten in stal of schuur waar spreeuwen en mussen naar binnen kunnen?
• Zijn netten, gaas of linten nog heel?
• Gaan schoenen, banden en gereedschap schoon van en naar de stal?

Open voer trekt niet alleen vogels aan. Het trekt ook ratten en muizen aan. De bronnen over dit nieuws noemen knaagdieren niet als oorzaak van vogelgriep. Toch kijken wij bij een erfinspectie altijd naar beide. Voer dat netjes is opgeborgen lost beide problemen tegelijk op. Meer over knaagdieren in de stal leest u in ons artikel over pluimveehouderij en ongediertewering.

Wanneer is professionele hulp verstandig?

Een inspectie is slim als vogels steeds terugkomen, als u niet weet waar ze naar binnen gaan, of als u een stal of opslag wilt laten controleren voor het winterseizoen. Wij kijken eerst naar de omstandigheden die vogels aantrekken. Daarna bepalen we welke maatregelen passen, zoals netten, gaas, draden of het dichtzetten van gaten. Wij leggen de bevindingen vast in een rapportage.

Eerlijk is ook: wering verkleint de kans op overlast, maar garandeert niet dat er nooit een besmette vogel op uw terrein komt. Beschermde soorten mag u bovendien niet zomaar verjagen of verwijderen. De Wet natuurbescherming bepaalt wat kan. Lees meer over onze werkwijze.

Bronnen: AVINED via Nieuwe Oogst, 19 oktober 2026. vSKBN, 7 september 2026. Rijksoverheid, 11 juni 2026. Foto: Uwactieve, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.