Landelijke ophokplicht voor pluimvee: wat dit betekent voor voer, wering en ongedierte op uw bedrijf

Sinds 28 oktober 2026 geldt in Nederland weer een landelijke ophokplicht voor pluimvee. Ook is er een bezoekersverbod voor plekken met vogels. Wat betekent dit voor een pluimveebedrijf dat ook ongedierte moet beheersen, en waarom wordt voer en wering nu belangrijker?

Wat is er besloten?

De NOS meldde op 28 oktober 2026 dat de ophokplicht per direct is ingegaan. De staatssecretaris van Landbouw noemt drie vogelgriepuitbraken in korte tijd als reden. Het gaat om Lutjegast en Grootegast in Groningen en Middelie in Noord-Holland. Ook zijn recent besmette wilde vogels gevonden in Nederland en andere Europese landen.

Naast de ophokplicht geldt opnieuw een bezoekersverbod voor plekken met vogels. Alleen noodzakelijke bezoeken zijn toegestaan. Hobbyhouders hoeven hun vogels niet op te hokken, maar moeten ze wel afschermen, bijvoorbeeld in een volière. De vorige landelijke ophokplicht werd in juni 2026 ingetrokken, omdat het aantal besmettingen sterk was gedaald. Het risico neemt nu weer toe door de vogeltrek.

Wat zegt dit nieuws wel en niet over ongedierte?

De regels gaan over vogelgriep. Ze gaan niet over ratten en muizen. Toch raakt het onderwerp ook de beheersing van ongedierte. Als dieren binnen blijven, zit er meer voer in de stal. Voer trekt knaagdieren aan. Wilde vogels, ratten en muizen zoeken bovendien dezelfde gaten in een stal. Daarom vragen veel bedrijven nu extra aandacht voor afgesloten voer, dichte openingen en een schone omgeving.

Dit artikel zegt niet dat knaagdieren de oorzaak zijn van de uitbraken. Het zegt wel dat een bedrijf dat de stal goed afsluit, minder kans heeft op onverwachte binnenkomst van dieren. Voor vragen over ziekteverspreiding en maatregelen volgt u het advies van uw dierenarts en de Rijksoverheid.

Wat betekent dit voor een pluimveebedrijf?

Bij een ophokplicht staan de vogels binnen. Controleer dan eerst de stal zelf. Kijk naar de randen van de deuren, de ventilatieopeningen, de kabeldoorvoeren en het dak. Een opening van enkele millimeters is voor een muis al genoeg. Voor wilde vogels zijn grotere openingen en losse netten een probleem.

Controleer daarna het voer. Silo’s, voerleidingen en opslagruimtes moeten dicht zijn. Gemorst voer rond de stal trekt ratten en muizen aan. Ruim het dagelijks op. Houd ook het erf vrij van opslag, begroeiing en rommel waar knaagdieren kunnen schuilen.

Hoe werkt een bestrijder met een bezoekersverbod?

Het bezoekersverbod laat alleen noodzakelijke bezoeken toe. Of een bezoek van een bestrijder noodzakelijk is, bepaalt u in overleg met uw dierenarts en de instanties. Wij beslissen dat niet voor u. Wat wij wel doen, is uw protocol volgen. Dat betekent schone kleding en laarzen, desinfectie bij de ingang en een vaste route op het erf. Wij plannen een bezoek zo, dat wij niet van de ene stal naar de andere gaan zonder te reinigen.

Waar het kan, werken wij op afstand. Monitoringpunten buiten de stal kunnen wij vanaf de rand van het erf controleren. Digitale monitoring laat zien of er activiteit is, zonder dat iemand de stal in hoeft. Zo blijft de controle doorgaan met zo min mogelijk bewegingen.

Zo pakken wij het aan

Wij beginnen met een inspectie van de buitenkant en het erf. We zoeken naar sporen, toegang, voer en schuilplaatsen. Daarna bepalen we de maatregelen. Dat zijn meestal wering, opruimen van voerresten, en monitoring. Bestrijdingsmiddelen gebruiken wij alleen als dat nodig en toegestaan is, en nooit op plekken waar pluimvee of voer bij kan. Deze werkwijze past binnen IPM. IPM staat voor Integrated Pest Management. Daarbij staan oorzaken, preventie en niet chemische maatregelen voorop.

Alles leggen wij vast in een rapportage met foto’s. U heeft dan een overzicht voor uw logboek, voor uw certificering of voor een controle. Een structureel probleem kan meerdere bezoeken vragen. Wering werkt pas als de gaten echt dicht zijn en het voer niet blijft liggen.

Meer over onze aanpak voor stallen leest u in ons artikel over ratten, muizen en kevers in de stal en de voerruimte en over pluimveehouders tijdens de vogeltrek. Over de beperkingszone bij Grootegast leest u hier. Of bekijk knaagdierenbestrijding en onze werkwijze.

Wanneer is professionele hulp verstandig?

Ziet u keutels in de voerruimte, aangevreten verpakkingen of sporen langs de stal? Dan is een inspectie verstandig. Dat geldt ook als vallen weinig opleveren maar de sporen blijven. Dan ligt de oorzaak vaak bij een toegang of bij voer dat blijft liggen.

Veelgestelde vragen

Bronnen: NOS, 28 oktober 2026 (landelijke ophokplicht voor pluimvee). Rijksoverheid, 11 juni 2026 (intrekking vorige ophokplicht). Foto: Jcb, CC BY-SA 3.0 NL, via Wikimedia Commons.