Opvallend weinig wespen dit jaar: wat dat wel en niet betekent voor uw terras

Veel mensen zien dit jaar opvallend weinig wespen. De Wespenstichting hoort dat ook en wijst op de natte start van het voorjaar en de hitte in de zomer. In dit artikel leest u waarom een rustig wespenjaar niet betekent dat u geen nest kunt hebben, waarom eind augustus en september juist de lastigste weken zijn, en wat u op een terras of bedrijfsterrein kunt doen.

Wat de Wespenstichting meldt

RTV Noord sprak op 18 augustus 2026 met Sjoert Fleurke, voorzitter van de Wespenstichting. Volgens hem melden veel mensen dat er dit jaar opvallend weinig wespen zijn. De verhalen die de stichting hoort, wijzen die kant op.

Fleurke noemt het ook normaal dat het per jaar verschilt. Goede en slechte wespenjaren wisselen elkaar meestal af. Een rustig jaar kan dus zomaar worden gevolgd door een druk jaar.

Hoe het beeld precies is, moet blijken uit de Nationale Wespentelling. Die liep van 15 tot en met 23 augustus 2026. Op het moment van schrijven zijn de cijfers nog niet gepubliceerd. Tot die tijd blijft het beeld gebaseerd op waarnemingen van mensen, en dat is iets anders dan een meting.

Waarom er dit jaar minder wespen lijken te zijn

Twee weersinvloeden spelen volgens de Wespenstichting een rol.

In het voorjaar viel er een periode veel regen. Dat is funest voor beginnende nesten. Een jonge koningin bouwt haar nest in het begin helemaal alleen. Kan zij bij aanhoudende regen geen voedsel halen, dan valt het nest stil. Ondergrondse nesten kunnen bij veel water zelfs verdrinken.

Daarna kwam de hitte. Fleurke legt uit dat nesten op warme plekken, bijvoorbeeld onder een dak, letterlijk worden doodgekookt. Houdt dat een paar dagen aan, dan overleeft het nest dat niet. Dat heeft volgens hem veel nesten gekost.

Wespen zijn dus geen apart geval. Ze reageren op hetzelfde droge en warme jaar dat ook de muggenstand in Nederland heeft gedrukt.

Minder wespen betekent niet dat u geen nest kunt hebben

Dit is de belangrijkste nuance voor bedrijven en bewoners. Een landelijk beeld zegt weinig over uw eigen pand.

Een wespennest is een lokaal verschijnsel. Of u er last van krijgt, hangt af van de vraag of een koningin dit voorjaar bij u een geschikte plek vond. Denk aan een spouwmuur, een dakrand, een rolluikkast, een schuurtje, een dichte heg of een oud muizenhol in de tuin.

In een rustig jaar zijn er minder nesten, maar het nest dat er wel staat is even groot en even actief. Een terras naast dat ene nest merkt niets van een landelijk gemiddelde.

Wespen zijn ook nuttig

Niet iedereen zal een rustig wespenjaar erg vinden. Toch is de wesp geen overbodig dier.

Wespen vangen grote aantallen andere insecten om hun larven te voeren. Denk aan vliegen, rupsen en spinnen. Ze helpen zo mee de balans in stand te houden. Een moestuin, een groendak of een terras met minder vliegen heeft daar gewoon voordeel van.

Dat is ook de reden waarom wij niet standaard adviseren om een nest weg te halen. De vraag is niet of er een nest zit, maar of het nest op een plek zit waar het echt problemen geeft.

Twee soorten zorgen voor bijna alle overlast

In Nederland bouwen zestien wespensoorten een nest. Van bijna al die soorten merkt u niets.

De overlast komt vooral van twee zogenoemde limonadewespen. Dat zijn de Duitse wesp en de gewone wesp. Deze twee komen op zoetigheid en op eiwitrijk voedsel af, en dus op uw terras, uw frisdrank en uw vleeswaren.

Voor u is dat praktisch nieuws. Ziet u een wesp op een bloem of bij een houten schutting knagen, dan is dat vaak een soort die u met rust kunt laten. Ziet u wespen bij uw glas en uw bord, dan gaat het bijna altijd om deze twee.

Waarom eind augustus en september de lastigste weken zijn

Ook in een rustig wespenjaar zijn dit de weken waarin de meldingen binnenkomen. Dat heeft een duidelijke oorzaak.

Een nest bereikt in augustus zijn grootste omvang. Tegelijk stopt het nest met het grootbrengen van nieuwe larven. Werksters kregen tot dan toe suikerrijk speeksel van die larven terug. Die beloning valt nu weg.

De werksters gaan daarom zelf op zoek naar suiker. Ze komen op fruit, frisdrank, bier, ijs, jam en zoete afvalstromen af. Dat verklaart waarom u eind augustus ineens wespen op het terras hebt terwijl u er in juli niets van merkte.

Deze fase duurt tot de eerste echte kou. Daarna sterft het nest af. Een oud nest wordt niet hergebruikt.

De geelpoothoornaar is een apart verhaal

Tot die zestien nestbouwende soorten hoort ook de Aziatische hoornaar, die ook geelpoothoornaar wordt genoemd. Dat is een invasieve exoot, een soort die hier van nature niet voorkomt.

Sinds 2017 rukt het dier vanuit het zuiden van Nederland verder noordwaarts op. Fleurke geeft aan dat de soort inmiddels ook in Groningen wordt gezien, al zijn de aantallen daar nog lager dan in Limburg en Zeeland.

Zorgen zijn er vooral om het menu. De geelpoothoornaar eet niet alleen honingbijen, maar ook onze eigen wespensoorten. Volgens Fleurke is tegenhouden niet meer haalbaar. Het opsporen en bestrijden van nesten kan de opmars wel vertragen.

Dat betekent dat het beeld gemengd is. Onze eigen wespen hebben een matig jaar, terwijl een exoot juist terrein wint. Meer hierover leest u in ons artikel over het gewijzigde nestbeleid in Noord-Holland.

Wat dit betekent voor horeca en recreatie

Voor een terras, een camping of een sportkantine is een wespennest een bedrijfsrisico. Gasten die worden gestoken blijven weg. Personeel dat langs een nest moet lopen, werkt onveilig.

Werkt u met open voedsel, dan speelt ook voedselveiligheid mee. Wespen komen van afval en van rottend fruit naar uw bord. Dat is een route die u binnen HACCP niet wilt hebben. HACCP is een systeem waarmee bedrijven risico’s voor voedselveiligheid beheersen.

Praktische maatregelen die in de horeca werken:

• Zet afvalbakken met deksel op afstand van het terras en leeg ze vaker.
• Ruim glazen en borden snel af. Een half leeg glas is een baken.
• Werk met gesloten schenkflessen en afgedekte suikerbakjes.
• Houd de doorgang naar de keuken vrij van zoete geuren en gebruik waar mogelijk hordeuren of luchtgordijnen.
• Verwijder rijp en rottend fruit onder bomen op het terrein.
• Leg vast waar en wanneer u activiteit ziet. Dat helpt bij het opsporen van het nest.

Voor campings, vakantieparken, zorglocaties, scholen en kinderopvang geldt daarnaast dat u vooraf moet weten waar nesten zitten. Loop het terrein daarom in augustus een keer bewust af.

Wat u zelf kunt doen en wat u beter laat

Veel overlast is met eenvoudige maatregelen te verminderen.

• Sla niet naar wespen en blaas er niet naar. Beide maken een wesp juist alerter.
• Dek eten en drinken af. Gebruik buiten liever een beker met deksel dan een open glas.
• Controleer uw glas voordat u drinkt. De meeste steken in de mond ontstaan zo.
• Houd afval gesloten en spoel lege flessen om.
• Maai het gras rond speel- en zitplekken. Zo ziet u ondergrondse nesten eerder.

Doe deze dingen juist niet:

• Sluit een actieve invliegopening niet af. De wespen zoeken dan een andere weg naar buiten, vaak naar binnen door een plafond, een rolluikkast of een spouw.
• Spuit geen middelen in een spouwmuur of dakrand. U verjaagt het nest niet en u loopt kans op steken.
• Gebruik geen brandbare middelen en geen kokend water. Dat levert brandgevaar en waterschade op.
• Laat een nest op hoogte nooit door personeel zelf behandelen.

Wanneer een nest echt weg moet

Wij halen een nest alleen weg als daar een reden voor is. In de praktijk gebruiken wij drie situaties.

1. Laten zitten. Het nest zit hoog, ver van looproutes en niemand komt binnen enkele meters. Na de eerste kou sterft het vanzelf af.
2. Afzetten en volgen. Het nest zit lastig, maar u kunt de plek tijdelijk afsluiten of omleiden. Denk aan een hoek van een terrein of een gedeelte van een tuin.
3. Laten behandelen. Het nest zit bij een deur, een terras, een speelplek, een keuken, een raam dat open moet of op een plek waar personeel of gasten er langs moeten. Ook een nest binnenshuis of bij mensen met een bekende allergie hoort in deze categorie.

Bent u gestoken, dan helpt onze pagina over eerste hulp bij wespensteken. Zoekt u informatie over de aanpak zelf, kijk dan op onze pagina over wespenbestrijding.

Wat een rustig jaar betekent voor volgend seizoen

Een rustig wespenjaar zegt weinig over 2027. De aantallen wisselen sterk per jaar en hangen sterk samen met het weer in april en mei.

Wat u nu wel kunt doen, is het gebouw voorbereiden. Een koningin zoekt in het voorjaar een droge, beschutte holte. Dat is dezelfde plek die ook muizen en vogels aantrekt.

• Controleer in het najaar dakranden, boeidelen, rolluikkasten en dakdoorvoeren.
• Plaats gaas achter ventilatieroosters en voor stootvoegen.
• Herstel loszittende gevelplaten en kapotte dakpannen.
• Ruim oude nesten pas op na de eerste vorst en alleen als de plek daarna wordt afgesloten.

Deze maatregelen horen bij IPM. IPM staat voor Integrated Pest Management. Daarbij staan preventie, inspectie en niet chemische maatregelen voorop. Onze werkwijze is daarop gebaseerd.

Veelgestelde vragen

Bronnen

RTV Noord, 18 augustus 2026, bijgewerkt op 23 augustus 2026, met Sjoert Fleurke van de Wespenstichting. Wespenstichting en Tuintelling, Nationale Wespentelling van 15 tot en met 23 augustus 2026, geraadpleegd op 27 augustus 2026.
Foto: Syrio, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.