De rechter heeft begin augustus bepaald dat een woningcorporatie in Zwolle een zwaar vervuild appartement mag laten opruimen en de muizen mag laten bestrijden. Buren zagen de muizen in grote aantallen rondlopen en klaagden al maanden over stank. Deze zaak laat zien hoe overlast uit één woning een heel gebouw kan raken. In dit artikel leest u wat er speelde, waarom augustus het begin van het muizenseizoen is en wat beheerders, bedrijven en bewoners nu kunnen doen.
Wat er in Zwolle is gebeurd
Aan de Palestrinalaan in Zwolle is een appartement zo vervuild geraakt dat woningcorporatie deltaWonen naar de rechter is gestapt. Volgens de corporatie liepen de muizen inmiddels in grote aantallen rond bij de buren. Op foto’s waren muizen te zien in de vensterbank van het appartement.
De buren klaagden sinds maart over een indringende lucht. Een buurvrouw kon niet meer op haar balkon zitten. Andere bewoners konden hun was niet meer buiten drogen.
De rechter vond een volledige ontruiming te ver gaan. Wel moet de bewoonster haar woning tijdelijk verlaten, zodat schoonmakers en plaagdierbeheersers hun werk kunnen doen. De corporatie mag de woning op kosten van de bewoonster laten opruimen en de muizen laten bestrijden.
Dit is één zaak in één flat. Het is dus geen bewijs dat er in Zwolle of elders een muizenplaag heerst. De zaak is wel leerzaam, omdat hij een probleem zichtbaar maakt dat wij in de praktijk vaak tegenkomen.
Waarom één woning het hele gebouw kan belasten
Muizen houden zich niet aan de grenzen van een woning. In een appartementengebouw lopen leidingschachten, kruipruimtes, spouwmuren, plafonds en meterkasten door tot bij de buren. Een huismuis heeft aan een opening van ongeveer zes millimeter genoeg om door te kruipen.
Zolang er in één woning voldoende voedsel en dekking is, blijft daar een bron bestaan. De dieren verspreiden zich vanuit die bron door het gebouw. Buren die alleen hun eigen woning aanpakken, lossen het probleem dan niet op.
In de praktijk zien wij dat de bron vaak niet ligt waar de meldingen vandaan komen. De bewoner die het hardst klaagt, woont meestal niet in de woning waar het probleem begint. Daarom is een inspectie van het hele pand vaak nodig, en niet alleen van de woning met de melding.
Waarom augustus het begin van het muizenseizoen is
Muizen zijn het hele jaar actief. De meldingen nemen meestal toe vanaf eind augustus. Vanaf dat moment worden de nachten kouder en wordt buiten minder voedsel gevonden. Gebouwen worden dan aantrekkelijker.
Een huismuis plant zich snel voort. Een vrouwtje kan meerdere nesten per jaar krijgen. Daardoor kan een klein probleem in het najaar in korte tijd groter worden. Vroeg ingrijpen scheelt dus werk, kosten en overlast.
Wij zeggen niet dat iedere flat of ieder bedrijfspand deze herfst met muizen te maken krijgt. Of dieren zich vestigen, hangt sterk af van de plaatselijke situatie. Voedsel, water, schuilplaatsen en openingen bepalen samen of een gebouw geschikt is.
Wat dit betekent voor woningcorporaties, VvE’s en vastgoedbeheerders
De uitspraak in Zwolle laat zien dat een beheerder niet machteloos is. Wel is de weg naar de rechter een laatste stap. Die stap kost tijd en geld, en in de tussentijd loopt de overlast door.
Voor beheerders is het daarom belangrijk om eerder in beeld te krijgen waar de bron zit. Dat begint met een paar praktische keuzes:
- Behandel meldingen uit hetzelfde gebouw als één dossier en niet als losse klachten.
- Laat bij herhaalde meldingen het hele pand inspecteren, inclusief kruipruimte, schachten en gemeenschappelijke ruimtes.
- Leg per bezoek vast wat is aangetroffen en wat is gedaan. Een rapport helpt bij een eventuele juridische stap.
- Maak duidelijke afspraken over wie welke bouwkundige aanpassing betaalt en uitvoert.
- Plan wering en herstel in, want alleen bestrijden lost een bouwkundig probleem niet op.
Meer over onze aanpak voor beheerders leest u op de pagina VvE en vastgoedbeheer.
Wat dit betekent voor bedrijven
Veel bedrijven zitten in een pand dat zij delen met anderen. Denk aan een horecazaak op de begane grond met woningen erboven. Of aan een winkel in een verzamelgebouw. In die situatie geldt hetzelfde: een muizenprobleem bij de buren wordt vaak uw probleem.
Voor bedrijven die met voedsel werken is dat extra vervelend. Muizen in een keuken, magazijn of winkel zijn een direct risico voor de voedselveiligheid. HACCP is het systeem waarmee bedrijven risico’s voor voedselveiligheid beheersen. Plaagdierbeheersing hoort daar bij. Een toezichthouder kan bij ernstige overlast maatregelen nemen tot en met sluiting.
Praktisch betekent dit dat u niet alleen naar uw eigen ruimte kijkt. Vraag bij de verhuurder of VvE na wat er in de rest van het pand speelt. Leg vast wanneer u iets meldt en wat er met die melding is gedaan. Zo houdt u uw logboek op orde en kunt u laten zien dat u tijdig heeft gehandeld.
Welke signalen wijzen op muizen?
Muizen zijn vooral in het donker actief. U ziet ze meestal niet, maar u ziet wel hun sporen. Let op deze signalen:
- Kleine donkere keutels van ongeveer drie tot zes millimeter, vaak langs muren en in kastjes.
- Knaagschade aan verpakkingen, kabels, isolatie en houtwerk.
- Een scherpe, muffe ammoniaklucht in een afgesloten ruimte.
- Vettige veegsporen langs plinten en leidingen.
- Nestmateriaal van papier, textiel of isolatie op een beschutte plek.
- Geritsel in de nacht in het plafond, de spouw of achter een kast.
Wat u zelf kunt controleren
U kunt zelf al veel in beeld brengen voordat er iemand langskomt. Loop deze punten na:
- Controleer de doorvoeren van leidingen, kabels en afvoeren. Kijk of daar kieren zitten.
- Controleer de onderkant van deuren. Een spleet van meer dan zes millimeter is genoeg voor een muis.
- Kijk in de meterkast, onder de gootsteen en achter apparatuur. Dat zijn plekken waar sporen lang blijven liggen.
- Controleer roosters en ventilatieopeningen op beschadigd gaas.
- Kijk in de kruipruimte of de bergingsgang, als u daar veilig bij kunt.
- Bekijk hoe voorraad en dierenvoer worden bewaard. Papier en karton bieden geen bescherming.
Maak foto’s van wat u aantreft en noteer de datum. Dat helpt later om te bepalen of een probleem groeit of juist afneemt.
Zo verkleint u de kans op muizen
Bestrijden zonder de oorzaak weg te nemen werkt vaak maar tijdelijk. Preventie levert op de lange termijn meer op. Denk aan deze maatregelen:
- Dicht openingen rond leidingen af met materiaal waar niet doorheen geknaagd kan worden.
- Plaats borstelprofielen of tochtstrippen onder buitendeuren.
- Bewaar voedsel en dierenvoer in gesloten bakken van hard materiaal.
- Ruim etensresten en gemorst product dagelijks op, ook achter en onder apparatuur.
- Houd afvalruimtes schoon en sluit containers goed.
- Zet voorraad los van de muur en van de vloer, zodat u er langs kunt kijken en schoonmaken.
- Snoei begroeiing die tegen de gevel groeit en houd de strook langs het pand vrij.
Wanneer is professionele inspectie verstandig?
Een enkele muis in de tuin of in een schuur is geen reden tot zorg. Er zijn wel situaties waarin u beter niet afwacht:
- U vindt regelmatig verse keutels op meerdere plekken in het pand.
- Buren of collega’s melden hetzelfde probleem.
- De overlast komt terug nadat u zelf iets heeft geprobeerd.
- U werkt met voedsel, of u beheert een pand waar meerdere partijen zitten.
- U ziet knaagschade aan kabels of installaties.
Wij werken volgens IPM. IPM staat voor Integrated Pest Management. Daarbij staan inspectie, preventie en niet chemische maatregelen voorop. Wij zoeken eerst de oorzaak, de toegangswegen, de voedselbronnen en de schuilplaatsen. Pas daarna kijken we naar bestrijding. Wij werken bewust zonder gif, om doorvergiftiging van katten, roofvogels en andere dieren te voorkomen.
Meer over hoe wij werken leest u op onze werkwijze. Meer over de aanpak bij muizen vindt u op de pagina muizenbestrijding en in de kennisbank bij de huismuis.
Veelgestelde vragen
Wie is verantwoordelijk voor muizen in een huurwoning?
Dat hangt af van de oorzaak en van de afspraken in het huurcontract. Bij een bouwkundig gebrek ligt de verantwoordelijkheid meestal bij de verhuurder. Bij vervuiling of verkeerde opslag kan de bewoner aansprakelijk zijn. Meld overlast altijd schriftelijk, zodat er een dossier ontstaat.
Helpt het om zelf klemmen te plaatsen?
Klemmen kunnen individuele dieren wegvangen. Ze nemen de oorzaak niet weg. Als de toegang open blijft en er voedsel beschikbaar is, komen er nieuwe muizen bij. Combineer wegvangen daarom altijd met wering en hygiëne.
Mag ik zelf gif tegen muizen gebruiken?
Voor bestrijdingsmiddelen tegen knaagdieren gelden strenge regels. Aan het professioneel gebruik worden aanvullende eisen gesteld aan opleiding en werkwijze. Wij adviseren gif niet, ook niet aan bedrijven. Het risico op doorvergiftiging van andere dieren weegt niet op tegen het resultaat.
Hoe lang duurt het voordat een muizenprobleem is opgelost?
Dat verschilt sterk per situatie. Bij een kleine besmetting in een goed af te sluiten pand kan het binnen enkele weken onder controle zijn. Bij een gedeeld gebouw met meerdere bronnen duurt het langer, omdat eerst het hele pand in beeld moet komen.
Ik zie overdag een muis. Is dat erg?
Muizen zijn vooral in het donker actief. Ziet u ze overdag, dan kan dat betekenen dat de populatie groter is of dat de schuilplaatsen verstoord zijn. Het is een reden om de situatie beter te laten bekijken.
Bronnen
1Zwolle, “Muizen lopen door flat: rechter laat vervuild appartement schoonmaken”, 4 augustus 2026, op basis van berichtgeving van RTV Oost.
Foto: Huismuis (Mus musculus) door Ahunt, licentie CC0 1.0 Universal Public Domain Dedication, via Wikimedia Commons.
Lees ook