GGD sluit kinderopvang na muizenoverlast: waarom schoonmaken alleen de plaag niet stopt

De GGD heeft op woensdag 17 september een vestiging van kinderopvang Bzzzonder in Amersfoort gesloten. Inspecteurs vonden op alle groepen muizenuitwerpselen en bij een groep ook een levende muis. 225 kinderen konden daardoor tijdelijk nergens terecht. De opvang was al sinds begin juni bezig met extra schoonmaken, vallen en een bestrijdingsdienst. In dit artikel leest u waarom dat vaak niet genoeg is, welke signalen eerder zichtbaar zijn en wat u in uw eigen pand kunt controleren.

Wat er in Amersfoort is gebeurd

Twee inspecteurs van GGD regio Utrecht voerden woensdag 17 september een incidentele controle uit bij de vestiging van Bzzzonder in het Parkhuis in Amersfoort. Op alle groepen van het kinderdagverblijf en de buitenschoolse opvang vonden zij uitwerpselen van muizen. Bij een groep trof men ook een levende muis aan.

De locatie moest daarop direct sluiten. Het gaat om een kinderdagverblijf, een peuterschool en een buitenschoolse opvang samen. In totaal zaten 225 kinderen tussen 0 en 12 jaar zonder opvang. Alternatieve opvang was niet beschikbaar, dus ouders moesten het zelf regelen.

De organisatie meldde de eerste muizen begin juni. Sindsdien werd er extra schoongemaakt, werd voedsel afgesloten, werden vallen geplaatst en werd een bestrijdingsdienst ingeschakeld. Dat hielp wel, maar niet genoeg. Volgens de woordvoerder speelden twee dingen mee. Het pand ligt aan een park en er zit horeca in hetzelfde gebouw, waardoor deuren tijdens het warme weer vaak openstonden. Na de sluiting is een aannemer ingeschakeld om gaten en kieren te dichten.

Waarom een toezichthouder een locatie kan sluiten

Voor kinderopvang is de GGD de toezichthouder en is de gemeente de handhaver. Als een toezichthouder vindt dat maatregelen geen uitstel kunnen lijden, kan hij op grond van artikel 1.65 van de Wet kinderopvang een schriftelijk bevel geven. Dat bevel geldt zeven dagen. Het college van burgemeester en wethouders kan de termijn verlengen als de overtreding daarna nog niet voldoende is hersteld.

Dat verklaart de zeven dagen die in het nieuws werden genoemd. Het is geen straf en ook geen boete. Het is een maatregel om de situatie binnen korte tijd op orde te krijgen.

Vergelijkbare bevoegdheden bestaan in andere sectoren. In de horeca en de levensmiddelenbranche kan de NVWA een bedrijf met spoed sluiten bij ernstige plaagdieroverlast. Voor u als ondernemer of beheerder is de les dezelfde. Een toezichthouder kijkt naar wat hij op dat moment aantreft, niet naar hoeveel moeite u er al in hebt gestoken.

Waarom schoonmaken en vallen vaak niet genoeg zijn

In de praktijk zien wij deze volgorde vaak. Er wordt eerst intensiever schoongemaakt, daarna komen er vallen en pas veel later komt de vraag hoe de muizen binnenkomen. Die volgorde is begrijpelijk, maar wel de verkeerde.

Schoonmaken haalt voedsel en sporen weg. Dat is nodig, maar het sluit geen enkele opening. Vallen halen dieren weg die al binnen zijn. Ook dat is nodig, maar zolang er een route naar binnen blijft bestaan, komt er nieuwe aanvoer. Een huismuis heeft aan een opening van ongeveer zes millimeter al genoeg. Denk aan de ruimte rond een leidingdoorvoer, een versleten deurborstel, een rooster zonder gaas of een kier onder een nooddeur.

Daar komt bij dat muizen zich snel voortplanten. Een vrouwtje kan meerdere worpen per jaar krijgen. Als u alleen wegvangt wat u ziet, kunt u lang bezig blijven zonder dat het aantal meldingen daalt.

Een gerichte aanpak begint daarom bij drie vragen. Waar komen ze binnen, waar leven ze en wat houdt ze in stand. Pas als die drie in beeld zijn, weet u waar vallen of andere maatregelen zinvol zijn.

Wat een gedeeld pand extra lastig maakt

In Amersfoort zit in hetzelfde gebouw ook horeca. Dat is een belangrijk detail. Muizen houden zich niet aan huurgrenzen. Zij bewegen zich door spouwen, door leidingschachten, langs kabelgoten en boven verlaagde plafonds van de ene ruimte naar de andere.

Dat betekent dat een aanpak die stopt bij uw eigen voordeur zelden werkt. Als de bron in een naastgelegen keuken, een afvalruimte of een technische ruimte ligt, blijft u last houden terwijl uw eigen ruimte schoon is.

Hetzelfde geldt voor appartementencomplexen, verzamelgebouwen, zorglocaties en winkelcentra. Wie verantwoordelijk is voor welk deel van het gebouw, bepaalt hoe snel een plaag te stoppen is. Wij beschreven dat eerder in het artikel over muizen in een heel woonblok.

Praktisch betekent dit dat u bij een gedeeld pand vroeg contact zoekt met de eigenaar, de VvE of de beheerder. Leg vast wie welke ruimte laat inspecteren en wanneer. Zonder die afspraak schuift het probleem heen en weer.

Welke signalen wijzen op muizen in een gebouw?

Muizen zijn vooral in de schemering en ’s nachts actief. U ziet daarom meestal eerst sporen en pas later een dier. Let op de volgende signalen.

• Kleine donkere keutels van ongeveer drie tot zes millimeter, vaak in hoeken, in laden, in kastjes en achter apparatuur.
• Knaagschade aan verpakkingen, kartonnen dozen, isolatiemateriaal of kabels.
• Vettige veegsporen langs plinten, leidingen en muren waar dieren telkens dezelfde route nemen.
• Nestmateriaal van papier, textiel of isolatie op een beschutte plek.
• Een muffe, zoetige geur in een afgesloten ruimte.
• Geluid boven een plafond of in een wand in de avond.
• Een dier dat overdag zichtbaar is. Dat wijst meestal op een populatie die te groot is geworden voor de schuilplaatsen.

Voor instellingen met kwetsbare bezoekers telt nog iets mee. Volgens de NVWA kunnen muizen via hun uitwerpselen bacteriën verspreiden. Daarom zijn uitwerpselen in ruimtes waar kinderen spelen of waar eten wordt bereid altijd een reden om direct in te grijpen, ook als het om kleine aantallen gaat.

Wat u zelf kunt controleren

U hoeft geen bestrijder te zijn om een eerste ronde te maken. Neem een zaklamp en loop het gebouw langs met deze punten in gedachten.

• Kijk onder en achter apparatuur, in bergingen, in meterkasten en in technische ruimtes. Dat zijn de plekken waar sporen het langst blijven liggen.
• Controleer alle doorvoeren van leidingen, kabels en afvoeren door binnen- en buitenmuren.
• Houd buitendeuren tegen het licht en kijk of u daglicht ziet onder of naast de deur.
• Controleer roosters, ventilatieopeningen en kruipruimteluiken op ontbrekend of beschadigd gaas.
• Kijk waar voedsel en afval staan. Denk ook aan traktaties, dierenvoer, vogelvoer en voorraden in kartonnen dozen.
• Loop de buitenzijde langs. Staan er containers tegen de gevel, ligt er opslag tegen de muur, groeit er begroeiing tot tegen het pand?

Noteer wat u vindt met datum en plaats. Die notities zijn later veel waard, omdat u dan kunt zien of meldingen zich concentreren op een bepaalde hoek van het gebouw.

Wat u kunt doen om overlast te voorkomen

Preventie bij muizen bestaat uit drie dingen. U haalt voedsel weg, u haalt schuilplaatsen weg en u sluit de routes af. Het laatste punt is het belangrijkste en wordt het vaakst overgeslagen.

Voedsel en afval

• Bewaar levensmiddelen, dierenvoer en snoep in afsluitbare bakken van hard materiaal, niet in karton of dunne folie.
• Leeg prullenbakken dagelijks en gebruik bakken met een deksel.
• Ruim kruimels op onder en achter meubilair, niet alleen op de vloer in het zicht.
• Zet containers op enige afstand van de gevel en houd ze gesloten.

Schuilplaatsen

• Haal opslag los van de muur en zet het op stellingen, zodat u eronder kunt kijken.
• Ruim stapels karton, oud speelgoed en ongebruikt materiaal op.
• Houd de strook langs de gevel vrij van begroeiing en rommel.

Wering

• Dicht doorvoeren met een duurzaam materiaal. Purschuim alleen is niet genoeg, want daar knaagt een muis doorheen.
• Plaats borstels of afdichtingen onder buitendeuren en controleer die jaarlijks op slijtage.
• Zet gaas met een fijne maas voor roosters en ventilatieopeningen.
• Let op deuren die veel openstaan. Een luchtgordijn, een dranger of een horscherm kan hier verschil maken.

Deze maatregelen werken alleen als ze worden bijgehouden. Een borstel die na een jaar is versleten, is weer een opening. Neem de controle daarom op in het gebouwonderhoud en leg vast wie het doet.

Wat dit betekent voor bedrijven en instellingen

Het nieuws gaat over een kinderopvang, maar dezelfde situatie speelt in horeca, zorginstellingen, scholen, winkels, magazijnen, kantoren en voedingsbedrijven. Overal waar eten, warmte en schuilplaatsen samenkomen, is een gebouw aantrekkelijk voor muizen.

Voor bedrijven met een voedselveiligheidssysteem speelt nog iets extra. HACCP is een systeem waarmee bedrijven risico’s voor voedselveiligheid in kaart brengen en beheersen. Plaagdierbeheersing is daar een vast onderdeel van. Een auditor of inspecteur kijkt daarbij niet alleen of u iets doet, maar ook of u kunt laten zien wat u doet.

Zorg daarom dat de volgende zaken op orde zijn.

• Een plattegrond met de plaats van monitoring- en vangstations.
• Een logboek met inspectiedata, waarnemingen en genomen maatregelen.
• Een overzicht van bouwkundige gebreken met een planning voor herstel.
• Een duidelijke meldroute, zodat medewerkers weten waar zij een waarneming doorgeven.
• Afspraken met de verhuurder of VvE over gedeelde ruimtes.

Dat laatste punt voorkomt precies het soort vertraging dat een plaag groot maakt. Als niemand eigenaar is van de technische ruimte, kijkt er ook niemand.

Wanneer is professionele inspectie verstandig?

Een enkele muis in een schuur aan de rand van een terrein is geen plaag. Maar er zijn situaties waarin u niet moet wachten.

• U vindt uitwerpselen in meer dan een ruimte.
• U ziet overdag een muis.
• De overlast komt terug nadat u vallen hebt weggehaald.
• U werkt met voedsel, met kinderen of met kwetsbare bewoners of patiënten.
• U deelt het pand met andere gebruikers.
• De meldingen lopen al weken of maanden.

Een professionele inspectie richt zich dan niet op het wegvangen alleen. Wij zoeken de toegangen, de looproutes en de bron. Vaak komt daar een bouwkundig advies uit dat een aannemer of uw eigen technische dienst kan uitvoeren. Die werkwijze past binnen IPM. IPM staat voor Integrated Pest Management. Daarbij staan inspectie, preventie en niet chemische maatregelen voorop, en zijn bestrijdingsmiddelen pas aan de orde als dat echt nodig is. U leest er meer over in ons artikel Wat is IPM? en op onze pagina over onze werkwijze.

Wie te maken heeft met toezicht op voedselveiligheid, vindt in ons artikel over de NVWA-inspecties bij voedselbedrijven aanvullende achtergrond. Meer over onze aanpak bij knaagdieren staat op de pagina muizenbestrijding en plaagdierbeheersing.

Veelgestelde vragen

Bronnen

NOS, 18 september 2026: Kinderopvang Amersfoort dicht vanwege muizen, overal lagen keutels. RTV Utrecht, 18 september 2026: GGD sluit kinderopvang vanwege muizenoverlast. Wet kinderopvang, artikel 1.65, via wetten.overheid.nl. NVWA, nieuwsberichten over spoedsluitingen door plaagdieren. Foto: Ahunt, CC0 1.0 Universal, via Wikimedia Commons.