Op 9 november is hoogpathogene vogelgriep vastgesteld op een vleeseendenbedrijf in Hierden, in de gemeente Harderwijk. Circa 70.000 dieren worden geruimd. Rond het bedrijf geldt een zone met strenge regels. Wat betekent dat voor mest, voer en ongediertebeheer, ook als uw bedrijf buiten de zone ligt?
Wat is er gebeurd in Hierden?
De NVWA ruimt een vleeseendenbedrijf in Hierden. Het gaat om circa 70.000 dieren. Het bedrijf is volgens de Rijksoverheid in 2022 al twee keer eerder geruimd vanwege vogelgriep.
Rondom het bedrijf is een beschermingszone van 3 kilometer ingesteld. Daaromheen ligt een bewakingszone van 10 kilometer. Binnen 1 kilometer liggen 2 pluimveebedrijven. Binnen 10 kilometer liggen 11 andere pluimveebedrijven.
In de hele zone van 10 kilometer geldt direct een vervoersverbod. U mag geen vogels, broedeieren of consumptie-eieren vervoeren vanaf locaties met vogels. Ook mag vogelmest en gebruikt strooisel niet worden afgevoerd. Andere dieren en producten mogen onder een strikt hygiëneprotocol wel worden af- en aangevoerd.
Wat betekent dit voor bedrijven in Groot Amsterdam en Flevoland?
Hierden ligt aan het Veluwemeer. Aan de overkant van dat meer ligt Flevoland. Dat zegt nog niets over een besmetting in Flevoland. Het laat wel zien hoe dicht het nieuws bij agrarische bedrijven en recreatiebedrijven aan het water kan komen.
Sinds 28 oktober geldt landelijk een ophokplicht voor commercieel gehouden vogels. Ook geldt een afschermplicht voor niet commerciële risicovogels en een strenger bezoekverbod bij vogelverblijven van commerciële bedrijven. Over die regels schreven wij eerder in dit artikel over de ophokplicht.
Een enkele uitbraak betekent niet dat elk bedrijf in de buurt besmet raakt. Wilde watervogels, mest, materiaal en bezoek spelen een rol bij de verspreiding. Daarom richten de maatregelen zich op vervoer, hygiëne en contact.
Waarom mest en strooisel nu een probleem zijn
Het verbod op afvoer van mest en strooisel zorgt voor opslag op het erf. Die opslag trekt dieren aan. In de praktijk zien we dat gemorst voer en opgeslagen strooisel muizen en ratten aantrekken, ook buiten het seizoen.
Knaagdieren zijn niet de belangrijkste route van vogelgriep. Toch zijn ze een zwakke plek in uw hygiëne. Ze lopen tussen mest, voer en stal. Ze knagen ook aan isolatie, kabels en schotten, waardoor een stal minder goed te reinigen en af te sluiten is.
Wat kunt u zelf controleren?
Loop uw terrein rond en let op de volgende punten. Doe dit met schone kleding en schoeisel, en volg de hygiënevoorschriften van uw bedrijf.
- Is voer afgesloten opgeslagen en is gemorst voer direct opgeruimd?
- Staat opgeslagen mest of strooisel op een plek waar geen water blijft staan en waar geen schuilplaatsen ontstaan?
- Sluiten deuren, luiken en ventilatieopeningen goed aan, ook onderaan?
- Zijn er keutels, graafsporen, knaagschade of paden langs muren te zien?
- Kunnen wilde vogels bij voer, water of open opslag komen?
Wat kunt u beter niet doen?
Plaats geen open lokdozen of losse middelen op plekken waar vogels, huisdieren of andere dieren erbij kunnen. Bestrijdingsmiddelen mogen alleen worden gebruikt volgens het etiket en de toelating. Sluit ook geen openingen af terwijl er nog dieren in zitten. Dan zoeken ze een andere route.
Laat bezoek en monteurs niet zonder afspraak rondlopen. Dat geldt ook voor een bestrijder. Een bezoek hoort bij uw hygiëneprotocol en niet ernaast.
Zo pakken wij het aan, met inspectie en monitoring
Wij onderzoeken eerst waarom dieren op uw terrein komen en waar ze binnenkomen. Daarna bepalen we welke maatregelen nodig zijn. Bestrijdingsmiddelen worden alleen gebruikt wanneer dat nodig en toegestaan is. Deze werkwijze past binnen IPM. IPM staat voor Integrated Pest Management. Daarbij staan preventie, inspectie en niet chemische maatregelen voorop.
Op een agrarisch bedrijf kijken we naar voeropslag, mestopslag, schuren, kruipruimtes en de omgeving. Monitoringspunten laten zien waar activiteit is en of die afneemt. De bevindingen leggen we vast in een rapport. U kunt dat gebruiken voor uw eigen controle of voor een audit. Lees meer over onze werkwijze en over knaagdierenbestrijding.
Wilt u weten hoe u de leegstand tussen twee rondes aanpakt? Dan helpt ons artikel over ratten en muizen in de leegstand. Meer over wilde vogels bij water of groen leest u in het artikel over vogelgriep rond Noordwijk en Leiden. Over bezoek en onderhoud binnen een beperkingszone leest u meer in het artikel over Grootegast.
Preventie: houd het terrein onaantrekkelijk
Beperk voedselbronnen en schuilplaatsen. Sluit openingen af en herstel bouwkundige gebreken. Houd begroeiing rond stallen kort en leg een vrije strook langs de gevel aan. Controleer vaste punten regelmatig en schrijf op wat u ziet. Zo ziet u een verandering sneller.
Alleen bestrijden lost dit niet blijvend op. Wanneer voer, mest en schuilplaatsen blijven bestaan, komen er nieuwe dieren bij. Een structureel probleem kan meerdere bezoeken vragen. De duur hangt af van de omvang van de activiteit, de bouw, de omgeving en de beschikbaarheid van voedsel.
Veelgestelde vragen
Verspreiden ratten en muizen vogelgriep?
Mag een ongediertebestrijder komen als ik in een zone zit?
Hoe ga ik om met opgeslagen mest als die niet weg mag?
Wanneer is een inspectie verstandig?
Werken jullie voor agrarische bedrijven en recreatiebedrijven?
Bronnen: Rijksoverheid, Vogelgriep vastgesteld in Hierden, 9 november 2026. Foto: KalervoK, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.
Lees ook
- Vogeloverlast bij logistieke centra: aanpak voor laaddocks en magazijnen
- Spreeuwen en mussen in de dakconstructie: aanpak
- Vogelgriep bij legpluimveebedrijf in Grootegast: wat een beperkingszone betekent voor bezoek, onderhoud en ongediertebeheer
- Vogeloverlast herkennen: duiven, meeuwen en spreeuwen
- Vogeltrek begint: waarom pluimveehouders extra alert zijn op vogelgriep en wat dat voor uw erf betekent