Is ongediertebestrijding verplicht voor uw bedrijf? Wat de wet wel en niet van u vraagt

De vraag komt vaak pas als er al iets speelt. Een medewerker vindt keutels in de opslag, of een inspecteur vraagt naar uw ongediertedossier. Dan wilt u weten of ongediertebestrijding eigenlijk verplicht is voor uw bedrijf. Het antwoord hangt af van uw branche, maar bijna elk bedrijf heeft hier een plicht.

Is ongediertebestrijding verplicht voor uw bedrijf?

Er is geen wet die zegt dat ieder bedrijf een bestrijdingscontract moet hebben. Wat de wet wel van u vraagt, is dat u overlast en gevaar voorkomt. Werkt u met eten of drinken, dan staat die plicht expliciet in de regels voor voedselveiligheid. Werkt u daar niet mee, dan blijft de plicht om uw pand veilig en gezond te houden voor personeel en omgeving.

Daarnaast zijn er eisen die geen wet zijn, maar in de praktijk net zo hard voelen. Uw verhuurder, uw verzekeraar, uw franchisegever of een keurmerk kan een aantoonbare plaagdierbeheersing eisen. Ontbreekt die, dan kan een schade onvergoed blijven of een audit opnieuw moeten.

Een contract is dus niet altijd verplicht. Kunnen aantonen dat u plaagdieren serieus beheerst, is dat in veel gevallen wel.

Extra regels in de horeca en bij voedselbedrijven

Bereidt, verwerkt, behandelt of vervoert u eten en drinken, dan moet u volgens de hygiëneregels werken. U stelt een voedselveiligheidsplan op volgens de HACCP-principes, of u gebruikt de goedgekeurde hygiënecode van uw brancheorganisatie, waarmee u ook aan de wettelijke eisen voldoet. De NVWA kan bij een inspectie controleren of u zich aan dat plan houdt.

U moet voorkomen dat eten en drinken in aanraking komt met ongedierte, en u moet daarvoor de methode van Integrated Pest Management gebruiken. Is er een probleem met knaagdieren, dan moet u het laten aanpakken door iemand met een certificaat IPM Knaagdierbeheersing. Dat staat zo op het ondernemersloket van de rijksoverheid.

Het ongediertedeel van uw plan moet dus net zo actueel zijn als uw temperatuurregistratie. Hoe u dat opbouwt, leest u in ons artikel over de NVWA-inspectie in de horeca.

Wat de wet van uw bestrijder vraagt: IPM-K en het bedrijfscertificaat

Sinds 1 januari 2023 geldt het IPM-stelsel voor ratten en muizen niet alleen buiten, maar ook binnen gebouwen. Middelen tegen knaagdieren mogen alleen als laatste redmiddel worden ingezet, en alleen door gecertificeerde bedrijven, vakbekwame professionals of daarvoor opgeleide agrariërs. Dat meldt het Ctgb.

Wil een bedrijf zelf chemisch bestrijden, dan zijn twee papieren nodig: een bedrijfscertificaat IPM-Knaagdierbeheersing en een persoonlijk bewijs van vakbekwaamheid IPM-KBA. De eisen staan in het Handboek IPM Knaagdierbeheersing en het bijbehorende certificatieschema. Voor de meeste ondernemers loont die route niet.

IPM is geen vrijbrief voor gif, maar juist een rangorde. Eerst weghalen wat plaagdieren zoeken, dan monitoren en weren, dan mechanische middelen, en chemie alleen als het echt niet anders kan. Wij werken bij ratten en muizen gifloos. Meer hierover in Wat is IPM.

Wat u zelf moet kunnen laten zien bij een controle

Een controleur van de NVWA, een auditor van uw keurmerk of een inspecteur van uw verzekeraar kijkt niet naar uw goede bedoelingen, maar naar wat u kunt aantonen. Deze punten horen op orde te zijn.

• Een beschrijving van de risico’s per ruimte in uw pand.
• Een plan waarin staat wie wat controleert en hoe vaak.
• Een actueel logboek of rapport van elke controle en melding.
• Bewijs dat uw bestrijder gecertificeerd is voor het werk dat hij doet.
• Bewijs dat gemelde gebreken zijn verholpen, zoals een gedichte kier.

Dat laatste punt mist het vaakst. Een melding zonder opvolging is voor een auditor een open bevinding. Hoe lang u welke registratie bewaart, staat in ons artikel over het plaagdierlogboek.

Veelgestelde vragen

Is ongediertebestrijding verplicht in de horeca?

U bent verplicht te voorkomen dat ongedierte bij eten en drinken komt, en u moet daarvoor IPM gebruiken. Is er een probleem met knaagdieren, dan moet een gecertificeerd vakman het aanpakken. Een vast contract is geen aparte wettelijke eis, maar wel de eenvoudigste manier om dit aan te tonen.

Moet u ratten melden bij de gemeente?

Voor uw eigen pand is er geen meldplicht, daar bent u zelf verantwoordelijk. Ziet u ratten op openbaar terrein, in het riool of in een naastgelegen leegstaand pand, dan is een melding bij de gemeente zinvol. Zonder aanpak van de bron buiten blijft de druk op uw pand bestaan.

Hoe lang duurt het bestrijden van muizen?

Daar bestaat geen vaste termijn voor. Het hangt af van de grootte van uw pand, de bereikbaarheid van de plekken waar muizen zitten, het seizoen en hoe snel bouwkundige gebreken worden opgelost. Een gifloos traject werkt met meerdere bezoeken. Vraag uw bestrijder wat hij bij uw pand verwacht en laat dat vastleggen.

Wat kost ongediertebestrijding voor een bedrijf?

Dat verschilt per pand. Oppervlakte, aantal locaties, soort plaagdier, frequentie en de rapportage die u nodig heeft bepalen samen de prijs. Onze actuele tarieven vindt u op de pagina wat kost ongediertebestrijding.

Wie betaalt de bestrijding in een gehuurd bedrijfspand?

Dat staat in uw huurovereenkomst. Vaak draagt de verhuurder bouwkundige gebreken, zoals een kier of een beschadigd rooster, en de huurder het dagelijkse beheer en de hygiëne. Loopt het probleem via gemeenschappelijke ruimtes, dan is een aanpak per unit zelden genoeg. Leg afspraken schriftelijk vast voordat de kosten oplopen.

Wat is het bedrijfscertificaat IPM Knaagdierbeheersing?

Dat is het certificaat dat een bedrijf nodig heeft om binnen het IPM-stelsel chemische knaagdiermiddelen te mogen inzetten. Het hoort samen met een persoonlijk bewijs van vakbekwaamheid, de IPM-KBA. Vraag uw bestrijder altijd welk certificaat hij heeft en voor welk werk het geldt.

Weten waar u staat

De meeste ondernemers die wij spreken doen al veel, maar hebben het nooit op papier gezet. In november komen ratten en muizen naar binnen en in januari staan de eerste audits weer op de agenda.

Wilt u weten welke plicht in uw geval geldt en hoe uw dossier ervoor staat, neem dan gerust contact met ons op. Wij kijken mee en maken een offerte of advies op maat.

Bronnen: Ondernemersplein van de rijksoverheid, voedselveilig werken. Ctgb, knaagdiermiddelen. RVO, knaagdierbeheersing en IPM.